Ủ TRONG THÙNG GỖ SỒI CÀNG LÂU, RƯỢU SẼ CÀNG NGON?? SỰ THẬT PHÍA SAU THỜI GIAN Ủ RƯỢU.....
Thời gian không tự tạo nên chất lượng – chính sự cân bằng mới quyết định một chai vang có thực sự đẹp. Trong thế giới rượu vang, thùng gỗ sồi luôn mang một sức hấp dẫn rất riêng. Đó có thể là chút vanilla dịu dàng, một thoáng caramel, gia vị nướng, bánh mì nướng hay những sắc thái sâu hơn của cacao, khói và gỗ.
Vì thế, khi nghe nói một chai vang được ủ trong thùng sồi 12 tháng, 18 tháng hay lâu hơn, nhiều người thường có một suy nghĩ rất tự nhiên: “Ủ càng lâu thì rượu càng ngon.” Nhưng với người làm vang, câu trả lời không đơn giản như vậy.
Thời gian trưởng thành trong thùng sồi không phải là một cuộc đua.
Ủ lâu hơn không đồng nghĩa với việc chai vang sẽ tự động trở nên cao cấp hơn. Thời gian chỉ làm thay đổi cách rượu thể hiện: trái cây có thể dần nhường chỗ cho những lớp hương sâu hơn, tannin có thể trở nên hài hòa hơn và ảnh hưởng của gỗ có thể rõ nét hơn.
Điều quan trọng nhất vẫn là: Nhà làm vang muốn kể câu chuyện gì, và họ muốn gỗ sồi xuất hiện ở mức độ nào trong câu chuyện đó?
1. Vì sao rượu vang được ủ trong thùng gỗ sồi?
Không phải chai vang nào cũng cần được ủ trong thùng sồi, với nhiều loại vang, đặc biệt những phong cách đề cao sự tươi trẻ, nhà sản xuất có thể sử dụng bồn thép không gỉ hoặc những phương pháp khác để giữ trọn đặc tính nguyên bản của trái nho. Nhưng khi lựa chọn thùng gỗ sồi, nhà làm vang có thể hướng tới nhiều mục đích:
+ Tạo thêm hương thơm.
+ Làm phong phú cấu trúc.
+ Thúc đẩy quá trình trưởng thành của rượu.
+ Làm tannin trở nên hài hòa hơn theo thời gian.
+ Đưa vào vang những sắc thái đặc trưng của gỗ sồi.
Vì thế, thùng sồi không đơn thuần là một nơi để chứa rượu nó là một công cụ làm vang và giống như bất kỳ công cụ nào, sử dụng bao nhiêu và vào thời điểm nào mới là điều quan trọng.
2. Thời gian trong thùng sồi thực sự thay đổi điều gì?
Hãy hình dung một chai vang trẻ mới bước vào thùng, ở giai đoạn đầu, những đặc tính nguyên bản của trái nho thường vẫn nổi bật: trái cây tươi – hương thơm sống động – cảm giác trẻ trung. Khi thời gian kéo dài, ảnh hưởng của gỗ và quá trình trưởng thành bắt đầu thể hiện rõ hơn.
Tùy chai vang, người thưởng thức có thể cảm nhận thêm: vanilla – gia vị – caramel – bánh mì nướng – cacao – chocolate – khói. Cùng lúc đó, cấu trúc của rượu cũng có thể thay đổi theo hướng hài hòa hơn đó là lý do hình ảnh minh họa chia thời gian ủ thành những giai đoạn từ 0–3 tháng, 3–6 tháng, 6–12 tháng, 12–18 tháng và trên 18 tháng.
Tuy nhiên, cần hiểu đây là cách minh họa xu hướng, không phải công thức cố định cho mọi loại vang, một chai có thể đạt trạng thái cân bằng sau vài tháng, một chai khác lại cần thời gian lâu hơn. Thậm chí có những chai không cần thùng sồi lâu bởi nhà sản xuất muốn giữ sự tươi trẻ và biểu hiện nguyên bản của giống nho.
+ 0–3 tháng: Khi trái cây vẫn là nhân vật chính
Ở giai đoạn đầu, ảnh hưởng của gỗ thường chưa trở nên quá nổi bật. Phong cách: Tươi mát & sống động.
Người thưởng thức có thể tập trung nhiều hơn vào: Trái cây tươi, hương thơm nguyên bản, cảm giác trẻ trung, ảnh hưởng gỗ còn khá nhẹ. Đây là giai đoạn mà giống nho và vùng đất thường vẫn đóng vai trò rất rõ trong trải nghiệm.
Nếu nhà làm vang muốn giữ sự tươi trẻ, họ có thể lựa chọn thời gian trưởng thành ngắn hơn hoặc mức độ ảnh hưởng của gỗ tiết chế hơn. Một chai Cabernet Sauvignon, Chardonnay hay một giống nho khác đều có thể được xử lý theo những cách rất khác nhau.
+ 3–6 tháng: Khi gỗ bắt đầu hòa vào trái cây
Khi thời gian kéo dài, ảnh hưởng của thùng sồi bắt đầu trở nên dễ nhận biết hơn “Cân bằng & tròn vị.” những sắc thái như: trái cây đỏ – gia vị nhẹ – gỗ nhẹ có thể xuất hiện rõ hơn. Điểm thú vị ở đây là gỗ chưa nhất thiết trở thành hương vị chính nó bắt đầu đi cùng với trái cây đây là một nguyên tắc rất quan trọng trong làm vang: Gỗ sồi đẹp nhất khi bổ sung cho trái cây, chứ không che lấp trái cây.
Một chai vang vẫn phải cho bạn cảm nhận được giống nho và vùng sản xuất nếu tất cả những gì bạn nhận ra chỉ là vani và gỗ, sự cân bằng có thể đã bị phá vỡ.
+ 6–12 tháng: Khi chai vang bắt đầu có thêm chiều sâu
Đến khoảng thời gian này, ảnh hưởng của gỗ có thể trở nên rõ ràng hơn “Phức hợp & cấu trúc.” Những sắc thái như: trái cây đậm màu – gia vị nướng – kết cấu mượt mà – gỗ hòa quyện được dùng để diễn tả xu hướng của giai đoạn này. Đây là lúc người thưởng thức có thể bắt đầu nhận thấy chai vang không còn đơn thuần mang tính trái cây. Nó có thêm những lớp hương mới: Trái cây, gia vị, chút gỗ, cấu trúcc hậu vị tất cả bắt đầu kết nối với nhau.
Nếu nhà làm vang kiểm soát tốt quá trình trưởng thành, sự phức tạp này có thể giúp chai rượu trở nên hấp dẫn hơn nhưng nếu sử dụng gỗ quá mức, chính giai đoạn này cũng có thể làm hương gỗ trở nên lấn át.
+ 12–18 tháng: Khi rượu trở nên sâu và trưởng thành hơn
Ở giai đoạn trưởng thành dài hơn, phong cách vang có thể chuyển dần từ trái cây tươi sang những sắc thái trưởng thành hơn “Giàu đặn & tinh tế” với những nốt: trái cây sấy khô – tuyết tùng – tannin mượt mà – gỗ hòa quyện.
Đây là một chuyển biến rất thú vị thay vì chỉ cảm nhận trái cây tươi, người uống có thể bắt đầu tìm thấy những lớp hương sâu hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý: “Thời gian dài hơn” không có nghĩa mọi chai vang đều sẽ đạt trạng thái tốt hơn.
Một chai có cấu trúc tốt và tiềm năng trưởng thành có thể hưởng lợi từ thời gian, một chai có cấu trúc nhẹ hơn có thể bị ảnh hưởng bởi gỗ quá nhiều nếu thời gian ủ không phù hợp.
+ Trên 18 tháng: Khi câu chuyện trở nên sâu lắng
+ Trên 18 tháng: Khi câu chuyện trở nên sâu lắng
Ở thời gian rất dài thể hiện rõ da thuộc – thuốc lá – hương vị đất – gỗ ủ lâu và phong cách “Sâu lắng & tinh tế.” Đây là những sắc thái thường gợi cho người thưởng thức cảm giác về một chai vang đã có thời gian trưởng thành đáng kể trái cây tươi có thể không còn là nhân vật duy nhất thay vào đó, người uống có thể bắt gặp những tầng hương trưởng thành, khô và trầm hơn.
Nhưng một lần nữa: Không thể lấy mốc 18 tháng làm tiêu chuẩn để đánh giá một chai vang ngon hay không.
Thời gian phù hợp với một chai có thể hoàn toàn không phù hợp với chai khác.
3. Vậy tại sao ủ lâu hơn không đồng nghĩa với ngon hơn?
Đây là câu hỏi quan trọng nhất có ít nhất ba lý do.
+ Thứ nhất: Gỗ có thể lấn át trái cây
Một chai vang cần có sự cân bằng nếu ảnh hưởng của gỗ vượt quá khả năng chịu đựng của rượu, người uống có thể cảm thấy: quá nhiều vani – quá nhiều gỗ – quá nhiều vị rang – thiếu sự tươi sáng. Lúc đó, thay vì làm vang phức tạp hơn, gỗ lại che mất cá tính vốn có của nho.
+ Thứ hai: Không phải chai vang nào cũng có cấu trúc để trưởng thành lâu
Một chai vang nhẹ, có cấu trúc mềm có thể không cần nhiều thời gian trong thùng trong khi một chai vang đậm, giàu tannin và có nồng độ tốt có thể phù hợp hơn với quá trình trưởng thành dài.
+ Thứ ba: Mục tiêu của nhà làm vang có thể khác nhau
Có nhà muốn tạo ra một chai vang: tươi – trái cây – dễ tiếp cận có nhà lại theo đuổi: sâu – phức hợp – trưởng thành – nhiều tầng hương.
Không phong cách nào mặc nhiên cao cấp hơn chúng chỉ khác nhau.
4. Gỗ sồi nên là nhân vật chính hay chỉ là người hỗ trợ?
Đây có lẽ là cách đơn giản nhất để hiểu nghệ thuật ủ sồi, hãy tưởng tượng chai vang là một bản nhạc, Giống nho là giai điệu chính - vùng đất là cá tính của bản nhạc - gỗ sồi là phần hòa âm. Nếu hòa âm quá nhỏ, bạn có thể không nhận ra nhưng nếu hòa âm quá lớn, nó sẽ che mất giai điệu chính.
Nhà làm vang giỏi phải biết: khi nào để gỗ xuất hiện, khi nào để gỗ lùi lại đó là lý do hình ảnh có một câu rất đẹp: “Người làm vang không đơn thuần là ủ rượu… Họ đang quyết định xem hương gỗ sồi sẽ viết nên bao nhiêu phần câu chuyện.”
Đó chính là bản chất của nghệ thuật trưởng thành trong thùng sồi.
5. Không phải cứ có hương vanilla là vang đã ủ lâu
Đây cũng là một hiểu lầm thường gặp Vanilla là một trong những sắc thái có thể liên quan đến thùng sồi, nhưng mức độ cảm nhận còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: nguồn gốc gỗ – mức độ nướng – tuổi thùng – kích thước thùng – thời gian tiếp xúc – phong cách rượu.
Vì vậy, chỉ từ việc ngửi thấy vanilla, không thể kết luận chính xác: “Chai này đã ủ 12 tháng.”
Tương tự, một chai không nổi bật mùi vanilla cũng không có nghĩa là không sử dụng gỗ sồi thùng sồi là một phần của kỹ thuật làm vang, chứ không phải một dấu hiệu nhận diện đơn giản.
6. Nướng thùng sồi và thời gian ủ phải đi cùng nhau
Đây là phần rất quan trọng khi đọc hai chủ đề cùng nhau thời gian và cấp độ nướng của thùng không thể tách rời hoàn toàn.
Một thùng sồi nướng nhẹ trong thời gian dài có thể tạo ảnh hưởng rất khác với một thùng sồi nướng mạnh trong thời gian ngắn. Vì vậy, không nên chỉ hỏi: “Ủ bao lâu?” Mà còn phải hỏi: “Ủ trong loại thùng nào?” - “Mức độ nướng ra sao?” - “Thùng mới hay đã qua sử dụng?” - “Rượu có cấu trúc như thế nào?”
Chỉ khi nhìn tất cả yếu tố cùng nhau, chúng ta mới có thể hiểu phong cách cuối cùng.
7. Sức ảnh hưởng của thùng ủ với rượu vang: Chardonnay và Cabernet Sauvignon là hai ví dụ rất thú vị
Nếu muốn hiểu ảnh hưởng của thùng sồi, hãy nghĩ đến hai giống nho quen thuộc:
- Chardonnay: Một Chardonnay không hoặc ít ảnh hưởng của gỗ có thể thiên về: táo – lê – cam quýt – trái cây tươi – độ chua nhưng khi có ảnh hưởng của thùng sồi, phong cách có thể chuyển sang: bơ – vanilla – hạt nướng – gia vị – cấu trúc tròn hơn.
Vì vậy, Chardonnay là một giống nho rất thú vị để cảm nhận sự khác biệt giữa các phong cách làm vang.
- Cabernet Sauvignon: Cabernet Sauvignon lại có cấu trúc và tannin tự nhiên rõ hơn. Khi kết hợp với gỗ sồi, có thể xuất hiện thêm: vanilla – cedar – chocolate – cacao – gia vị – cà phê – khói.
Nhưng mục tiêu vẫn là tạo nên sự hòa hợp với trái cây và cấu trúc vốn có của Cabernet Sauvignon.
8. Làm thế nào để người uống nhận biết ảnh hưởng của thời gian?
Bạn có thể thực hiện một bài thử rất đơn giản hãy thử hai chai vang cùng giống nho nhưng khác phong cách trưởng thành, hoặc một chai ở các thời điểm khác nhau sau khi mở.
Tập trung vào ba nhóm:
- Hương trái cây có còn tươi và mọng hay đã chuyển sang sắc thái chín, sấy khô?
- Hương thứ cấp bạn có nhận thấy: vanilla – gỗ – gia vị – caramel – cacao – khói?
- Cấu trúc tannin có còn sắc và chắc, hay đã trở nên mềm mại hơn?
Đây là cách để bạn bắt đầu cảm nhận thời gian thay vì chỉ đọc thông tin trên nhãn chai.
Hãy nhớ: “Lâu hơn” chỉ có nghĩa là “khác hơn” đây có lẽ là thông điệp quan trọng nhất của toàn bộ câu chuyện 3 tháng không phải là “kém” 12 tháng không phải là “tốt hơn” 18 tháng không phải là “cao cấp hơn”. Chúng chỉ tạo ra những phong cách khác nhau, một chai vang trẻ có thể đẹp vì sự sống động, một chai vang trưởng thành có thể đẹp vì chiều sâu, một chai ít gỗ có thể đẹp vì sự trong trẻo, một chai có ảnh hưởng gỗ rõ có thể đẹp vì sự phong phú.
Giống như con người: Tuổi tác không tự động quyết định sự tinh tế điều quan trọng là những năm tháng ấy đã làm nên điều gì.
9. Câu chuyện thật sự nằm ở người làm vang
Hai chai vang có thể cùng: giống nho- vùng sản xuất - niên vụ nhưng vẫn cho trải nghiệm khác nhau. Bởi nhà sản xuất có thể lựa chọn: thùng sồi mới hay cũ, nướng nhẹ hay nướng mạnh, ủ 6 tháng hay 12 tháng, phối trộn bao nhiêu phần rượu từ thùng và cuối cùng quyết định: khi nào rượu đã đạt trạng thái cân bằng để rời khỏi thùng.
Vì thế, thời gian chỉ là một con số quyết định đằng sau con số ấy mới là điều đáng nói.
Người làm rượu không chỉ đo thời gian – họ định hình tính cách, một chai vang trưởng thành trong thùng sồi là kết quả của sự kiên nhẫn nhưng kiên nhẫn không đồng nghĩa với chờ đợi một cách thụ động. Người làm vang phải quan sát từng giai đoạn từ những tháng đầu tiên, khi trái cây còn tươi và sống động đến giai đoạn cân bằng, khi gỗ bắt đầu hòa quyện rồi những tháng dài hơn, khi hương gia vị, vanilla, cacao, thuốc lá hay da thuộc dần xuất hiện ở những phong cách phù hợp.
Mỗi giai đoạn tạo ra một câu chuyện và không có câu chuyện nào nhất thiết phải “hay hơn” câu chuyện khác. Bởi: Ủ trong thùng gỗ sồi lâu hơn không đồng nghĩa với việc rượu sẽ tự động ngon hơn. Nó chỉ mang lại một phong cách khác biệt một vài tháng có thể giữ lại sức sống của trái cây nhiều tháng hơn có thể mở ra thêm chiều sâu và sự phức hợp nhưng cuối cùng, người làm vang mới là người quyết định khi nào nên dừng lại.
Bởi họ không đơn thuần đang ủ rượu họ đang quyết định xem hương gỗ sồi sẽ viết nên bao nhiêu phần câu chuyện.
Hoàng Gia Wines – chuyên gia giúp khách hàng chọn và thưởng thức rượu vang.
Website: https://hoanggiawines.com - https://hoanggiawines.vn.
Hotline/zalo: 0937 788 388 - 0988 079 054.
Hoàng Gia Wines – chuyên gia giúp khách hàng chọn và thưởng thức rượu vang.
Website: https://hoanggiawines.com - https://hoanggiawines.vn.
Hotline/zalo: 0937 788 388 - 0988 079 054.
Facebook: Vang Nhập Khẩu Hoàng Gia hoặc Vang Hoàng Gia
Showroom HCM: 57A Trần Khắc Chân, P. Đức Nhuận, Hồ Chí Minh.
Showroom Khánh Hòa: 34 Nguyễn Thị Ngọc Oanh, Ninh Hòa, Khánh Hòa.
Showroom Khánh Hòa: 34 Nguyễn Thị Ngọc Oanh, Ninh Hòa, Khánh Hòa.
